Contact

Hulp en advies

TOP: Tijdige Onderkenning Psychose

Heeft u het vermoeden dat uzelf of iemand in uw omgeving mogelijk een EERSTE PSYCHOSE doormaakt dan kunt u tijdens kantoortijd bellen met 06 20 04 83 42. Wij kunnen dan met u overleggen over de mogelijkheid van een poliklinisch diagnostisch onderzoek in het AMC. Daarna kunnen we u adviseren over verdere hulp.

    Over Schizofrenie

Bij schizofrenie is er sprake van een kwetsbaarheid voor het optreden van meerdere psychoses. Het krijgen van een psychose hoeft echter niet direct te betekenen dat men aan schizofrenie lijdt.

De verschijnselen die kenmerkend zijn bij een psychose (hallucinaties, wanen, verwardheid) worden de positieve symptomen van schizofrenie genoemd. Er is dus iets dat normaal gesproken niet aanwezig is.

Er kunnen ook bepaalde gedragingen ontbreken die normaal wel aanwezig zijn. Deze niet aanwezige verschijnselen noemt men negatieve symptomen. Vaak gaan negatieve symptomen vooraf aan het ontstaan van psychotische symptomen. Voorbeelden van negatieve symptomen zijn onder andere een leeg gevoel of minder energie, lusteloosheid en initiatiefloosheid, verminderde concentratie, vermindering van sociale contacten en een verminderde lichamelijke verzorging.

Vroege voortekenen

De periode die vaak optreedt voor een eerste psychose bij schizofrenie, wordt de prodromale fase genoemd. De omgeving, familieleden en vrienden, zien tijdens deze periode vaak een verandering in gedrag, stemming en het denken. Deze veranderingen kunnen verstoord en verontrustend overkomen. Veelal is er ook sprake van een achteruitgang in het algehele functioneren. Omdat deze veranderingen ook kunnen passen bij normale pubertijd, is de omgeving vaak niet oplettend op mogelijke voortekenen van een psychose. Hooguit wordt iemand bestempeld als vreemd.

Juist in deze prodromale fase is het belangrijk tijdig hulp te zoeken. Vroegtijdig onderzoek kan de ontwikkeling van een psychose onderkennen of juist uitsluiten. Een naderende eerste psychose kan zich uiten door een aantal voortekenen, zoals de neiging zich terug te trekken dan wel schuw of angstig gedrag, het vermijden van sociale contacten, concentratieproblemen of verminderde prestaties op school of werk, achterdocht in bepaalde situaties, slaapproblemen en een verminderde zelfverzorging.

    Over Psychose

Tijdens een psychose is men het contact met de werkelijkheid kwijt. Een psychose wijst op een verstoring in het verwerken van informatie. Iemand die psychotisch is, kan last hebben van de volgende klachten: hallucinaties, wanen en/of verwardheid.

Hallucinaties

Een hallucinatie is een zintuiglijke waarneming, die als een werkelijkheid wordt ervaren, maar niet overeen komt met wat er in de werkelijkheid gebeurt. Hallucinaties hebben betrekking op de zintuigen: horen, zien, ruiken, proeven en voelen.

    - Gehoorshallucinaties: Stemmen die commentaar of opdrachten geven en direct tegen de persoon praten. Geluiden kunnen soms ook als ruis worden ervaren.
    - Zichthallucinaties: Voorwerpen kunnen vervormen of gaan golven. Soms worden personen gezien, die er in werkelijkheid niet zijn.
    - Reukhallucinaties: Het ruiken van vreemde geuren, bijvoorbeeld giftige dampen.
    - Smaakhallucinaties: Het proeven van een rare smaak in de mond.
    - Tasthallucinaties: Het gevoel dat er iets in het lichaam veranderd is of dat er bijvoorbeeld beestjes onder de huid lopen.

Wanen

Wanen zijn overtuigingen die niet overeen komen met de gebruikelijke opvattingen in de (sub)cultuur van de betrokkene. Aan deze overtuigingen wordt vastgehouden ondanks bewijzen van het tegendeel. Bij een waan draait het vrijwel altijd om overtuigingen waarin de betrokkene zelf een rol speelt.

    Over het TOP project

Uit verschillende onderzoeken blijkt dat het beloop na een psychose wordt verbeterd als vroegtijdig hulp wordt aangeboden. Het blijkt ook mogelijk om psychotische verschijnselen eerder te herkennen. Een onderzoek in Noorwegen heeft bijvoorbeeld aangetoond dat de duur van een onbehandelde psychose verkort kan worden door het inzetten van een voorlichtingscampagne over het vroeg herkennen van psychose.

Het project in Amsterdam heeft de naam Tijdige Onderkenning Psychose (TOP) gekregen. Het TOP project is ontstaan als een samenwerking van alle Geestelijke Gezondheidszorg (GGz) instellingen en de GGD in Amsterdam. Samen willen zij ervoor zorgen dat mensen die voor het eerst een psychose doormaken sneller adequate hulp krijgen.

TOP: Tijdige Onderkenning Psychose

TOP wil de kennis over psychose en schizofrenie vergroten onder hulpverleners, docenten en jongeren en hun familieleden.

Hiervoor is de voorlichtingsfilm “Als alles bijzonder wordt…” beschikbaar via www.amcpsychiatrie_psychose.nl .

Daar kunt u ook brochures over TOP downloaden.TOP wil de kennis over psychose, schizofrenie en hun voor- en herkenningstekenen vergroten onder professionals, docenten, jongeren, hulpverleningsinstanties en het algemene publiek.

Een belangrijk onderdeel van het project is het openstellen van een centraal telefoonnummer. Op deze manier kan iedereen gemakkelijk in contact komen met deskundigen van het TOP team. De deskundigen helpen bij het herkennen van een psychose of zorgen ervoor dat hulpverlening wordt opgestart.

Buiten kantoortijden is het TOP team telefonisch niet bereikbaar. U kunt wel een boodschap inspreken en er zal dan zo spoedig mogelijk contact met u gezocht worden.

Top werkt samen met AMC de Meren, JellinekMentrum GGz Buitenamstel / Geestgronden, Sint Lucas Andreas Ziekenhuis, AMC, UVA, GGD Amsterdam en Anoiksis.

    Inleiding

Iedereen denkt wel eens een stem te horen, terwijl er in werkelijkheid niemand geroepen heeft. Of men denkt in de schemering een persoon te zien, om dan te ontdekken dat het een schaduw van een object is.

Voor sommigen is het zien van dergelijke beelden of het horen van stemmen werkelijkheid geworden. Anderen zijn er van overtuigd dat zij continu in de gaten worden gehouden of geloven heilig de volgende profeet te zijn. Zij verkeren dan in een toestand die voor hun omgeving onbegrijpelijk is. Ze maken niet alleen een verwarde indruk, maar ze zijn echt in de war. Het contact met de werkelijkheid is verstoord. Deze toestand waarin zij verkeren, heet psychose.

Last hebben van psychose kan duiden op verschillende psychische ziekten. Psychose kan ook op zichzelf staan en optreden na een uitputtende stressvolle periode of het gevolg zijn van drugsgebruik. Ten slotte kan een eerste psychose een voorloper zijn van het ontwikkelen van schizofrenie.

Schizofrenie is een ziekte die bij ongeveer een procent van de bevolking voorkomt en meestal begint tussen het zestiende en dertigste levensjaar. De ziekte kan zich langzaam ontwikkelen of juist plotseling ontstaan, bijvoorbeeld door het meemaken van een ingrijpende gebeurtenis.

Onderzoeken hebben aangetoond dat het vroegtijdig herkennen en behandelen van psychose en psychotische symptomen een gunstige invloed kan hebben op het beloop van de ziekte schizofrenie. Daarom is het vroegtijdig inschakelen van een professional van groot belang. In januari 2008 is daarom in Amsterdam een vroege onderkenning van psychose project gestart: het Tijdige Onderkenning Psychose (TOP) project. Inmiddels is TOP het stadium van project ontstegen en is op weg een vaste waarde in het GGZ aanbod in de regio Amsterdam te worden.

TOP is een voorlichtingscampagne met een laagdrempelig telefoonnummer, dat bereikbaar is voor iedereen. Het doel is om mensen die voor het eerst een psychose doormaken of psychotische symptomen vertonen, sneller naar de juiste hulp te verwijzen.